KKTC'de Geçerli Bir Sözleşmenin Unsurları Nelerdir? | Sözleşmeler Yasası

KKTC'de Geçerli Bir Sözleşmenin Unsurları Nelerdir?

Sözleşmeler, bireyler ve kurumlar arasındaki hukuki ilişkilerin temelini oluşturan en önemli araçlardan biridir. Tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile kurulan sözleşmeler, belirli şartların varlığı halinde hukuken bağlayıcı hale gelir ve taraflara çeşitli hak ve yükümlülükler yükler.

Ancak her anlaşma hukuken geçerli bir sözleşme niteliği taşımaz. KKTC'de sözleşmelerin geçerliliği, Fasıl 149 Sözleşmeler Yasası hükümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bir sözleşmenin geçerli sayılabilmesi için aşağıdaki temel unsurların bulunması gerekir.

1. Sözleşmenin Yasaya Göre Geçersiz Sayılan Türlerden Olmaması

Bazı anlaşmalar yasa gereği baştan itibaren hükümsüz kabul edilir. Örneğin;

• Bahis ve kumar niteliğindeki anlaşmalar,

• Evlenmeyi kısıtlayan sözleşmeler,

• Ticaret veya meslek icrasını haksız şekilde engelleyen anlaşmalar,

• Hukuka ve kamu düzenine aykırı sözleşmeler,

geçerli kabul edilmez.

Bu nedenle bir sözleşmenin ilk şartı, yasalar tarafından açıkça yasaklanmamış olmasıdır.

2. Tarafların Sözleşme Yapma Ehliyetine Sahip Olması

Geçerli bir sözleşmenin kurulabilmesi için tarafların hukuki ehliyete sahip olması gerekir.

Genel olarak;

• Reşit olan,

• Ayırt etme gücüne sahip bulunan,

• Akıl sağlığı yerinde olan,

• Herhangi bir yasal kısıtlamaya tabi olmayan kişiler,

sözleşme yapma ehliyetine sahiptir.

Buna karşılık, reşit olmayan kişiler veya hukuken ehliyetsiz kabul edilen kişiler tarafından yapılan sözleşmeler, bazı istisnalar dışında geçersiz sayılabilir.

3. Tarafların Serbest İradeleriyle Sözleşme Yapması

Sözleşmenin temel unsurlarından biri de tarafların özgür iradeleriyle anlaşmaya varmış olmalarıdır.

Aşağıdaki hallerde verilen rıza hukuken sakatlanmış kabul edilir:

• Tehdit,

• Zorlama,

• Baskı,

• Hile,

• Yanlış beyan,

• Aşırı nüfuz kullanılması,

Bu durumlarda yapılan sözleşmeler, zarar gören tarafın talebi üzerine iptal edilebilir nitelikte olabilir.

4. Hukuka Uygun Bir İvazın (Karşılığın) Bulunması

Sözleşmenin geçerli olabilmesi için tarafların karşılıklı olarak bir menfaat veya yükümlülük üstlenmesi gerekir. Hukuk dilinde bu unsur "ivaz" veya "consideration" olarak adlandırılır.

Ancak söz konusu karşılık;

• Yasa dışı,

• Hileli,

• Kamu düzenine aykırı,

• Genel ahlaka aykırı

olmamalıdır.

Aksi halde sözleşme geçersiz hale gelebilir.

5. Sözleşmenin Konusunun ve Amacının Hukuka Uygun Olması

Bir sözleşmenin amacı ve konusu da hukuka uygun olmalıdır.

Örneğin;

• Suç işlenmesini amaçlayan,

• Dolandırıcılık amacı taşıyan,

• Kamu düzenini bozucu nitelikte olan,

sözleşmeler hukuken korunmaz ve geçersiz kabul edilir.

6. Kanunun Aradığı Şekil Şartlarına Uyulması

Bazı sözleşmeler için yasa özel şekil şartları öngörmektedir.

Örneğin;

• Taşınmaz mal satış sözleşmeleri,

• Kefalet sözleşmeleri,

• Belirli resmi işlemlere ilişkin sözleşmeler,

kanunda öngörülen şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmelidir.

KKTC'de özellikle yabancıların taşınmaz mal edinmesine ilişkin satış sözleşmelerinin belirli süreler içerisinde Tapu Dairesi'ne kaydedilmesi gerekmektedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, sözleşmenin hukuki sonuçlarını etkileyebilir.

7. İmkânsız Bir Edim İçermemesi

Sözleşmenin konusu, sözleşmenin kurulduğu anda objektif olarak mümkün olmalıdır.

Örneğin;

• Mevcut olmayan bir şeyin tesliminin taahhüt edilmesi,

• Gerçekleştirilmesi fiilen veya hukuken mümkün olmayan bir edimin üstlenilmesi,

halinde sözleşme geçersiz olabilir.

Ayrıca sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan ve taraflardan kaynaklanmayan bir imkânsızlık durumu, sözleşmenin sona ermesine neden olabilir.

Sonuç

KKTC hukukunda bir sözleşmenin geçerli olabilmesi için yalnızca tarafların anlaşmış olması yeterli değildir. Tarafların ehliyetli olması, iradelerinin serbestçe açıklanması, hukuka uygun bir amaç ve ivaz bulunması, sözleşmenin imkânsız bir edim içermemesi ve gerekli şekil şartlarına uyulması gerekir.

Sözleşme hazırlanırken veya imzalanmadan önce hukuki danışmanlık alınması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi ve tarafların haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Kıbrıs Avukatlık ve Hukuki Danışmanlık

İletişim

lalebender@gmail.com

+90 5338488716

Bu site, doğru bilgi aktarımı amacıyla hazırlanmış olup reklam veya reklam mahiyetinde yayın yapma yasağına saygı ilkeleri çerçevesinde Fasıl 2 Avukatlar Yasası ve 1981 Avukatlar Tüzüğü (İcra-i Meslek ve Etiket) kuralları göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır.

Av.LALE bender

Write your text here...